JANOWIEC


Kiedy ustępowało ostatnie zlodowacenie, pokrywające 11 tysięcy lat temu niemal cały kontynent Europy, przez teren, na którym obecnie znajduje się Janowiec, płynęła wielka, stara Wisła, której szerokie koryto opierało się o wapienne zbocza skarpy. Nie był to jeszcze teren atrakcyjny dla osadnictwa ludzi. Jednak po pewnym upływie czasu, kiedy Wisła zawężyła swe koryto, zostawiając bezpieczne połacie ziemi u podnóża skarpy, a klimat się ocieplił tereny te zasiedlały, bezpieczniej wypadałoby powiedzieć – odwiedzały, niewielkie skupiska naszych koczowniczych przodków. Archeologia prawej, kazimierskiej strony Wisły jest o wiele ciekawsza ze względu na żyzne lessowe ziemie, chętnie uprawiane przez typowo rolnicze plemiona. Stąd taka ilość wczesnośredniowiecznych grodzisk w tamtym rejonie.
Najstarsze źródła pisane dotyczące Janowca, a właściwie Serokomli, bo tak nazywała się ta miejscowość do czasu nadania praw miejskich w XVI wieku, pochodzą z XII wieku. Podobno już w 1120 roku stał tutaj drewniany, modrzewiowy kościółek, co świadczy o trwałym już w tym czasie osadnictwie tych terenów. Serokomla leżała na szlaku handlowym, a dogodność przeprawy przez Wisłę musiała przyciągać wielu podróżujących kupców, zaś obsługa przeprawy oraz wymiana towarów z nimi dawała zapewne utrzymanie wielu ówczesnym mieszkańcom. Bardziej pewne informacje mamy dopiero z XIV i XV wieku. Wtedy to wieś Serokomla jest w posiadaniu rodu Zaklików, który później w niewyjaśnionych okolicznościach przyjmuje nazwisko Janowscy. Siedzibę rodową mieli w sąsiadujących z Serokomlą Janowicach. Zastanawiające jest dlaczego siedziby nie założyli w Serokomli, w 1350 roku w został ufundowany przez biskupa krakowskiego Bodzantę murowany gotycki kościół, miejsce też było dogodne do założenia rodowego gniazda, ale Janowscy swoje praedium czyli folwark usytuowali w Janowicach. Być może posiadali w miejscu gdzie dziś stoi szesnastowieczny zamek jakąś niewielką budowlę obronną, ale jak dotychczas nie wykazały tego żadne odkrycia, ani źródłowe, ani archeologiczne.
Z rokiem 1491 kończy się przynależność Serokomli do rodu Janowskich. Katarzyna Janowska odstępuje: Janowice, Serokomlę i Mszadlę Piotrowi I Firlejowi herbu Lewart w zamian za część innej wsi oraz pewną sumę pieniędzy. Od tego wydarzenia na niemal sto lat te tereny będą w orbicie rodu Firlejów, a Janowiec przeżyje swój złoty okres rozkwitu.

Zamek

Zamek bastejowy wzniesiony na pocz. XVI w. i rozbudowywany do XVIII w. Z jego powstaniem związani są wybitni architekci i rzeźbiarze: Santi Gucci Florentino (renesans), Giovani Battista Falconi i Tylman z Gameren (barok). Do zwiedzania: dziedziniec, krużganki i taras widokowy na pradolinę Wisły, odbudowany Dom Północny z wystawą „Historia zamku. Budowa, Rozbudowa, Konserwacja”.

Dzisiaj zamek w Janowcu to monumentalna, z wolna restaurowana ruina z częściowo zachowanymi wieżami, basztami oraz ciągiem budynków i murów kurtynowych. Od północy ściany zewnętrzne pokryte są tajemniczymi wizerunkami pieszych rycerzy, natomiast od wschodu – cynobrowymi pasami, nawiązującymi do XVI-wiecznej dekoracji. Takie zestawienie nadaje budowli niesamowity i niepowtarzalny charakter. Od wewnątrz budynek bramy okalają zrekonstruowane krużganki, wiodące na tarasy widokowe, skąd rozciąga się panorama doliny Wisły, widok na Równinę Radomską, a nawet (według przewodnika) Góry Świętokrzyskie. W wyremontowanym budynku północnym mieści się hotel (ok 20 miejsc noclegowych) i wystawa dotycząca historii zameczku, na której wyeksponowano portrety i herby właścicieli Janowca, obrazy, rysunki i rekonstrukcje, płaskorzeźby, meble, sprzęty oraz dawną garderobę. W pobliżu bramy w kilku salach podziwiać można piękne fotografie ruin (i przy okazji nabawić się niemałych kompleksów).
N
ieopodal warowni znajduje się zabytkowy zespół podworski. Składają się na niego drewniane budynki przeniesione z pobliskich terenów Lubelszczyzny, w tym dwór z XVIII stulecia, XIX wieczna stodoła, lamus z wozownią oraz spichlerz. We dworze mieści się ekspozycja wyposażenia domu szlacheckiego i pokoje gościnne.

Dwór barokowy, z lat 70-tych XVIII w. przeniesiony z Moniak koło Urzędowa. We dworze znajduje się stała wystawa wnętrz dworu ziemiańskiego oraz pokoje gościnne.

Spichlerz zbożowy, drewniany z XIX w., przeniesiony z Podlodowa nad Wieprzem. Wewnątrz wystawa etnograficzna: sztuka ludowa, rzemiosła, transport wodny, rybołówstwo.

Stodoła drewniana z XIX w., przeniesiona z Wylągów. Do zwiedzania: wystawa zabytkowych pojazdów konnych pochodzących z prywatnej kolekcji Jana Wzorka..

Zespół zabudowań gospodarczych – dawny lamus-wozownia i domek mieszkalny z lat 20-tych XX w.

[Na podstawie informacji dostępnych na stronie Kazimierski Portal Internetowy, Gminy Janowiec oraz Zamki Polskie]

Reklamy

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj / Zmień )

Connecting to %s

%d blogerów lubi to: