WĄWOLNICA


Ślady zamieszkiwania ludzi na terenach Płaskowyżu Nałęczowskiego są przedmiotem wnikliwych dociekań archeologów, opierających się w swych badaniach na śladach materialnych, które przetrwały do naszych czasów. Siłą rzeczy ślady, które mogły przetrwać tak długi okres czasu to głównie przedmioty trwałe, wykonane z materiałów takich jak kamień, krzemień, glina czy w późniejszych okresach metal. Tego typu dowody świadczące o zamieszkiwaniu ludzi na tych terenach datują się na okres paleolitu. Liczne ślady świadczą o dotarciu u schyłku glacjału na Płaskowyż Nałęczowski grup kultury późnomagdaleńskiej. Jedno z obozowisk tej kultury odkryto m.in. w rejonie Klementowic, gdzie znaleziono ok. 7000 narzędzi krzemiennych. Dalsze odkrycia są związane z datowanymi później kulturami: Świderską (schyłkowy paleolit), Janisławską (późny mezolit) i wczesnoneolitowymi kulturami ceramiki wstęgowej rytej i określanej jako kultura lubelsko-wołyńskej ceramiki malowanej.

Ślady znajdowane bardzo licznie na terenach leżących w gminie Wąwolnica pochodzą głównie z okresu neolitu. Prowadzone na tych terenach od szeregu lat badania archeologiczne m.in. na terenie wsi Karmanowice wyraźnie dokumentują rozkwit osadnictwa ludności kultury pucharów lejkowatych już pod koniec IV tysiąclecia p.n.e.

Z okresu epoki metali pochodzą przedmioty znalezione na stanowiskach archeologicznych w Lesie Stockim (A.Zakościelna w 1983r.), Rąblowie (H.Wróbel 1983r.), Wąwolnicy i Zgórzyńskiem (A.Zakościelna w latach 1980-1983) oraz Celejowie-Iłkach (A.Stachyra 1980r.).

Historia samej Wąwolnicy rozpoczyna w XI wieku – choć według legendy znacznie wcześniej bo w 721r., kiedy to miał ją założyć król Krak. Ta sama legenda głosi, że to właśnie on nazwał Wąwolnicę tak jak krakowski Wawel.
Pierwsze źródło pisane o Wąwolnicy to rękopis oo. Benedyktynów na Świętym Krzyżu mówiący: „W roku 1027 Ojcowie naszego klasztoru robili parafialną posługę w nowo założonej i świeżo do wiary nawróconej osadzie „Wawelnica”. Niewątpliwie należy do najstarszych osad Lubelszczyzny. Źródła archeologiczne datują powstanie Wąwolnicy na XI-XII wiek. W XIII wieku był tu już gród obronny, w XIV istniała parafia. Było to miasto królewskie, lokowane początkowo na prawie polskim a w 1448r. przeniesione przez Kazimierza Jagielończyka na prawo niemieckie. Czasy panowania króla Kazimierza Wielkiego to okres świetności Wąwolnicy. Król ten podniósł ją do rangi miasta, otoczył wzgórze murami, założył murowany zamek. W miejsce dawnego drewnianego kościoła wzniósł nowy, murowany – również pod wezwaniem św. Wojciecha. W XV wieku odbywały się tu sądy kasztelańskie a w wieku XVI sądy wojewody lubelskiego nad szlachtą. Gdy w połowie XVI wieku miasto całkowicie spłonęło, król Zygmunt August polecił w 1567r. wojewodzie lubelskiemu Janowi Firlejowi założyć miasto na nowo. Od XVII wieku Wąwolnica była niszczona kolejno przez wojska rosyjskie, szwedzkie i saskie. Po powstaniu styczniowym utraciła prawa miejskie. W 1946r. została spacyfikowana przez UB za sprzyjanie podziemiu.


Sanktuarium

Obecny kościół parafialny p. w. św. Wojciecha wzniesiono w latach 1907-1914 z ofiar wiernych. Jest to kościół w stylu neogotyku nadwiślańskiego, trójnawowy, z czerwonej cegły. W ołtarzu głównym jest figura Madonny z XIII/XIV w., wyrzeźbiona w drzewie lipowym, nazywana Matką Bożą Wąwolnicką. Obok tego kościoła w prezbiterium dawnego kościoła gotyckiego rozebranego w 1928 znajduje się figura Matki Bożej Kębelskiej – obiekt licznych pielgrzymek.

Strona internetowa parafii

Przez Wąwolnicę przechodzi trasa zabytkowej wąskotorowej Nałęczowskiej Kolei Dojazdowej w sezonie kursują tam rozkładowe pociągi turystyczne.

[Na podstawie informacji dostępnych na stronie Gminy Wąwolnica]

One Comment to “WĄWOLNICA”

  1. Normally I do not learn post on blogs, but I would like to
    say that this write-up very forced me to take a look at and do it!
    Your writing taste has been surprised me. Thank you, quite great post.

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj / Zmień )

Connecting to %s

%d blogerów lubi to: